Noworodkowy odruch chwytny dłoni rozwija się od 11 tygodnia po zapłodnieniu. Po porodzie jest w pełni obecny, a w okolicach 2-3. miesiąca zaczyna wyhamowywać. Do 4., a najpóźniej 6. miesiąca życia powinien zaniknąć.
Odruch dłoniowy, będący mimowolnym, automatycznym chwytem, rozwija się do kontrolowanego, prezycyjnego ruchu palców.
Na czym polega odruch dłoniowy?
Dotknięcie lub pocieranie strony dłoniowej ręki powoduje automatyczne zaciśnięcie się ręki w pięść.
Odruch ten często uważany jest za „uroczy” – dziecko dość mocno, ściśle chwyta palec opiekuna swoją piąstką. Odruch dłoniowy może czasem też przysporzyć kłopotów – gdy utrudnia umycie rączki lub uwolnienie przedmiotu z ręki dziecka.
Co po wyhamowywaniu odruchu dłoniowego?
Około 2-3. miesiąca życia dziecka automatyczne zaciskanie się dłoni czyna ustępować celowemu chwytowi i umiejętności wypuszczania przedmiotów z dłoni:
- Świadome otwieranie dłoni – dłoń nie zaciska się już automatycznie. Niemowlę coraz częściej trzyma rączki rozluźnione i otwarte,
- Celowe chwytanie przedmiotów – dziecko zaczyna samo sięgać po zabawki i je utrzymywać. Chwyt jest jeszcze mało precyzyjny, ale wyraźnie intencjonalny,
- Zainteresowanie własnymi rączkami – maluch ogląda swoje dłonie, wkłada je do buzi, dotyka zabawek i uczy się, co potrafi zrobić rękami.
- Lepszą koordynację ręka–oko – niemowlę najpierw patrzy na przedmiot, a potem próbuje po niego sięgnąć. To ważny krok w rozwoju ruchowym i poznawczym,
- Pierwsze próby manipulowania zabawkami – pojawia się potrząsanie grzechotką, obracanie przedmiotu w dłoniach, a z czasem także przekładanie zabawki z ręki do ręki.
Przygotowanie do kolejnych etapów rozwoju
Wygaśnięcie odruchu dłoniowego to podstawa do dalszych umiejętności, takich jak podpieranie się na otwartych dłoniach, raczkowanie czy późniejszy chwyt pęsetowy.
Długotrwałe konsekwencje przetrwałego odruchu dłoniowego:
- Obniżona sprawność manualna – trudności z precyzyjną pracą rąk,
- Ograniczona niezależność ruchów palców i kciuka, co utrudnia czynności wymagające dokładności,
- Brak lub słabo wykształcony chwyt pęsetkowy,
- Trudności w rozwoju mowy – szczególnie gdy utrzymuje się zależność między ruchami rąk a ruchami ust (reakcja Babińskiego/Babkina)
- Nadwrażliwość dotykowa po stronie dłoniowej ręki,
- Mimowolne ruchy ust podczas pisania lub rysowania, wskazujące na brak pełnej integracji odruchowej.
Dodaj komentarz